Joseph Thum

Joseph Thum

Gedurende de oorlogsjaren was Joseph Thum directeur van Hotel Des Indes in Den Haag. Dat werd hij toen de exploitant van het hotel – de familie Rey – kort na het begin van de oorlog, naar Engeland vluchtte. Gezien zijn Duitse afkomst had de bezetter het volste vertrouwen, dat Thum als bewindvoerder deze functie naar behoren – vooral pro Duitsland - zou uitoefenen. Thum kende het hotel goed. Begonnen in 1926 als stagiair en in de vooroorlogse jaren opgeklommen tot de rechterhand van directeur Henri Rey.

Wat niemand had verwacht is dat Thum niet de kant koos van zijn landgenoten, maar voor zijn personeel, voor zijn gasten die plotseling in gevaar waren, voor leveranciers, voor in het nauw gedreven zakenlieden die bij hem aanklopten, eigenlijk voor iedereen die een beroep op hem deed.

De memoires van M.N. Gloudemans – die tevens in het namenregister is opgenomen - bevestigen de overlevering dat in het najaar van 1944 tientallen onderduikers – waaronder de vader van M.N. Gloudemans - in het hotel verborgen zaten. In de kelders en de liftschacht hielden zij zich schuil terwijl in de hotelkamers nazi’s logeerden, in de bar zopen en liederen zongen waarin ze de trouw beloofden aan partij en vaderland.

In maart 1945 werd Joseph Thum op de verdenking op spionagewerkzaamheden voor de geallieerden opgepakt. Ook zijn levensgezel Irene Donáth waarmee hij sinds 1940 samenwoonde, overkwam dit om dezelfde redenen. Vanuit het Oranjehotel werd Thum vervolgens door de Feldgendarmerie naar Kamp Amersfoort gebracht. Hij maakte deel uit van een gevangenengroep die als de “15.000-serie” bekend staat. In Kamp Amersfoort is hij zwaar gemarteld maar werd uiteindelijk weer vrijgelaten. Na de bevrijding werd Thum door de Engelsen op verdenking van collaboratie met de Duitsers gevangen genomen. Evenals zijn levensgezel Irene Donáth kwamen beiden weer in het Oranjehotel terecht dat door de geallieerden in “King’s Prison” was omgedoopt.

In augustus 1945 komt Joseph Thum uiteindelijk vrij. In 1948 pleegde Irene Donáth zelfmoord. Na 27 jaar bij Hotel Des Indes is het Thum die dan in 1953 de overstap maakt naar het eveneens aan het Lange Voorhout gelegen Restaurant Royal. Als directeur zwaaide hij daar de scepter tot kort voor zijn dood in december 1985.

Research van journalist Casper Postmaa heeft aangetoond dat zowel Joseph

Thum als Irene Donáth indertijd de schijn tegen zich hadden. De daden en de moed van Joseph Thum worden in het boek “De dag dat de duivel naar Des Indes kwam” van Casper Postmaa beschreven dat in het voorjaar van 2026 uitkwam.

Hieronder twee verklaringen uit de Collectie van het Nationaal Archief:

10 juni 1945:

Ondergetekenden, allen employés van Hotel Des Indes te ’s Gravenhage, verklaren, gedurende 5 jaren duitsche bezetting bezetting en vele jaren daarvoor, de Heer Joseph THUM te hebben leeren kennen als een zeer goed vriend van Nederland, die heel veel voor ons en ook voor andere landgenoten heeft gedaan.

Hy heeft o.a. tydens duitsche razzia’s zyn leven op spel gezet, door meer dan 20 jonge mannen in Hotel Des Indes te verstoppen en te verzorgen alhoewel het hotel door duitsche militairen en civilisten bewoond werd. Verder waarschuwde hy ons en vele anderen persoonlyk en dikwyls ’s avonds laat by stroomende regen, als weer nieuwe razzia’s te verwacht konden worden. Het was met zyne medewerking dat wy dagelyks naar de Engelsche zender konden luisteren en het nieuws verspreiden. Hy saboteerde de “Z” kaarten en aan hem is het te danken dat de meeste van ons niet als werkslaven naar Duitschland behoefden te gaan. Ook verder heeft de heer Thum nooit anders dan goed gedaan, o.a. door arme menschen en kinderen te voeden en te helpen.

17 september 1945:

Bovengenoemde personen zyn steeds door den Heer Thum op een voortreffelijke wyze geholpen om uit handen te blyven der duitschers, zelfs met het grootste gevaar voor eigen leven hy by nacht en onty gewaarschuwd voor komende razzia’s. Ook heeft den Heer Thum ondanks herhaalde waarschuwingen geweigerd de hitlergroet te brengen.

De wyze waarop den Heer Thum heeft gehandeld, kon alleen door een ware Nederlander worden gedaan. Nooit was hem iets teveel om de duitschers tegen te werken, wanneer dan ook de én of andere persoon gedwongen werd om onder te duiken en aan klopte by den Heer Thum werd hij zonder aanziens des persoons geholpen. Ook zyn de onderduikers die by den Heer Thum waren ondergedoken op uitstekende wyze gevoed.

Derhalve is het dan ook de wensch van de ondertekenden dat den Heer Thum voor zyn bijzondere diensten beloond moet worden en wel door hem het Nederlandsche staatsburgerschap te verlenen waarop hy voor de volle 100% recht heeft. Menig Nederlander stelt hy hierby in de schaduw. Zyn stryd was Neerlands stryd namelijk de Vrede.