Geert Vorenholt

Geert Vorenholt (1905-1942) en Jantje Heidstra (1905-1979) Geert Vorenholt werd geboren op 11 april 1905 in Zevenhuizen, gemeente Leek (provincie Groningen). Hij trouwde op 2 oktober 1924, toen hij negentien jaar was, met Jantje Heidstra, ook negentien jaar. De bruidegom was koetsier en woonde in Roden bij zijn ouders (provincie Drente). Het jonge stel gaat wonen in de stad Groningen, woonplaats van de bruid, waar twee zoons en twee dochters worden geboren (in 1925, 1928, 1930 en 1938). Tussen 1930 en 1934 betrekken zij een nieuwe woning in ‘Plan Oost’, Zonnebloemstraat nummer 12, gebouwd in de optimistische stijl van de Amsterdamse School. De toekomst lijkt rooskleurig. Bij het huwelijk van Jantjes tweelingbroer Jan Heidstra, in 1931, is getuige Geert Vorenholt magazijnmeester; bij het huwelijk van Jantjes zus Jitske, in 1939, wordt achter de naam van getuige Vorenholt ‘verzekeringsagent’ genoteerd in de huwelijksakte. Uit berichten in het Nieuwsblad van het Noorden blijkt de zorgvuldigheid waarmee Geert en Jantje probeerden te leven: in 1934 kon een gevonden kinderschoen bij hen worden afgehaald, in juli 1940, de oorlog was twee maanden oud, een zuigfles met speen. De oorlog roept verzet op. In het najaar van 1940 verschijnt het eerste nummer van het blad Noorderlicht, voorganger van De Waarheid (CPN), waarin fel wordt geprotesteerd tegen de Jodenvervolging: ‘Duldt geen anti-semitisme. Protesteert! De Joden moeten zijn en blijven volle en gelijkberechtigde staatsburgers. Stelt tegenover de nazi-praktijken de solidariteit en eenheid van alle werkers, ongeacht hun afkomst, ras of geloof!’ Aansluitend op de Februaristaking van 1941 in Amsterdam worden pamfletten verspreid om bekendheid te geven aan het succes van de staking en op te roepen tot actie tegen nieuwe Duitse maatregelen. De bezetter reageert keihard. Overal in het land worden verzetsplegers opgepakt. Onder hen ook Geert, die lid was van de verzetsgroep Noorderlicht en als chauffeur betrokken was bij de verspreiding van het blad en van de pamfletten. Volgens zijn systeemkaart verzetsbetrokkenen (OVCG) wordt hij op 11 maart 1941 gearresteerd en opgesloten in het Huis van Bewaring in Groningen. Tussen mei en november 1941 zit hij gevangen in het ‘Oranjehotel’ in Scheveningen. Via Kamp Amersfoort en Buchenwald komt hij uiteindelijk terecht in het Nacht und Nebel-kamp voor verzetsplegers Gross-Rosen (toen Duitsland, nu Polen). Naast het concentratiekamp lag een groeve waarin graniet werd gewonnen, de hardste steensoort die gehouwen wordt. Bij binnenkomst werd de gevangenen te kennen gegeven dat Gross-Rosen ‘neunzig Tage’ betekende: negentig dagen. In de praktijk stierven de meesten binnen een paar weken. Duitse burgers, die uiteraard onder betere condities In de groeve werkten, waren getuige van de snelle aftakeling van de dwangarbeiders als gevolg van het hongerdieet, de gebrekkige kleding en sadistische afranselingen met de knuppel. Op 24 december in 1941 plaatst Jantje Vorenholt-Heidstra, al negen maanden zonder man, een advertentie in het Nieuwsblad van het Noorden om een hond die was komen aanlopen te herenigen met zijn baasje. Jantje zou Geert, haar kinderen (16, 13, 11 en 3 jaar) zouden hun vader nooit meer zien. Op 14 maart 1942 bezwijkt Geert in de hel van Gross-Rosen. In het Nieuwsblad van het Noorden van 20 mei 1942 plaatsen Jantje en de kinderen een familiebericht: ‘Den 18 Mei 1942 ontvingen wij uit Duitschland het treurige bericht dat onze lieve Man en Vader Geert Vorenholt, geliefde Echtgenoot van Jantje Heidstra, in den ouderdom van 37 jaar is overleden.’ Zonder verwijzing naar de doodsoorzaak en omstandigheden, de krant stond uiteraard onder toezicht van de moordenaars. Jantje is nooit hertrouwd. Bij haar overlijden in 1979 bedanken haar kinderen en kleinkinderen hun moeder en oma voor de liefde die zij hen heeft gegeven. Bij haar man kon ze niet worden begraven, daarom is ze bijgezet in het graf van haar vader en moeder. Mijn moeder heeft haar leven lang twee foto’s van tante Jantje en oom Geert bewaard in een zwarte damestas waarvan het slotje kapot was. Die foto’s kunt u hier zien: trots naast elkaar en samen op de fiets. Laten we leren van het verleden: fascisme is een sluipmoordenaar! Bronnen: Stichting Oranjehotel: Doodenboeken (Boek 3) (2003). Den Haag: Nationaal Archief. Weijdeveld, Ruud (2014). Het communistische verzet in Groningen – 1940-1945 (2 dln). Groningen:
https://ogsweb.ams3.cdn.digitaloceanspaces.com/contribution-media/b87391962a28f6bca25c1973707b33e7-v1.pdf