Derk van Lingen

Derk van Lingen was natuurkundige en docent wiskunde aan de Christelijke HBS in Leiden. Tijdens de mobilisatie van 1939 diende hij als reserve-kapitein in het Nederlandse leger. In mei 1940 verdedigde hij met zijn compagnie Rotterdam tegen de Duitse aanval. Voor zijn moed tijdens deze gevechten ontving hij later de Bronzen Leeuw.

Na de Nederlandse capitulatie raakte Van Lingen betrokken bij het verzet in Leiden en omgeving. Hij werkte samen met verschillende verzetsgroepen en hielp onder meer bij het organiseren van contacten tussen verzetsmensen. Ook ondersteunde hij de ontsnapping van personen die door de Duitse bezetter werden gezocht.

Het meest intensief werkte hij samen met Klaas den Dikken uit Katwijk aan Zee, die met enige regelmaat ook Dick ten Cate Brouwer meenam, de broer van zijn vriendin Hella ten Cate Brouwer. Op 9 juli 1941 werd Dick gearresteerd door de Duitsers en opgesloten in het Oranjehotel in Scheveningen. Na verhoor door Gestapo-medewerker Wilhelm Hadler werd hij twee weken later vrijgelaten. Na zijn terugkeer beweerde Dick dat hij het vertrouwen van Hadler had gewonnen en daardoor informatie kreeg over op handen zijnde arrestaties, zodat verzetsmensen tijdig konden worden gewaarschuwd.

Vanaf het najaar van 1941 volgde echter een golf van arrestaties binnen het verzetsnetwerk van Derk van Lingen en Klaas den Dikken. Van Lingen werd op 15 oktober 1941 op zijn school door de Duitse Sicherheitsdienst opgepakt.
Tijdens verhoren in het Oranjehotel moest hij uiteindelijk erkennen dat hij had geholpen bij de vlucht van verzetsmensen naar Engeland, zoals Eddy van der Harst. Hij ontdekte tijdens de verhoren bovendien dat zijn verzetsnetwerk was verraden door Dick ten Cate Brouwer.

In januari 1942 werd Van Lingen overgebracht naar Kamp Amersfoort. Daar leefde hij onder zware omstandigheden, verrichtte dwangarbeid en was getuige van mishandelingen en moorden op gevangenen.

Eind 1942 werd hij als Nacht-und-Nebel gevangene naar concentratiekamp Buchenwald gedeporteerd. Daar verbleef hij gedurende de rest van de Tweede Wereldoorlog. Hij maakte deel uit van een ondergronds kampcomité dat verzetsactiviteiten organiseerde en informatie doorgaf aan de geallieerden. Kort voor de bevrijding ontsnapte hij ternauwernood aan executie doordat het kampverzet hem wist te verbergen.
Op 11 april 1945 werd Van Lingen door Amerikaanse troepen bevrijd. Een maand later keerde hij terug naar Nederland. Derk van Lingen overleed op 20 februari 1954.

--------

Zie ook de bijdragen over Klaas den Dikken, Dick ten Cate Brouwer, Hella ten Cate Brouwer en Eddy van der Harst in dit namenregister.

Meer lezen over het leven van Derk van Lingen? Zie Wouter Kalkman, Herinner mij er niet aan, de lotgevallen van verzetsvrouw en dubbelspionne Hella ten Cate Brouwer, uitgeverij Ginkgo, 2024, ISBN 978-90-833748-5-7.