Jean Claire Mesritz

Jean Mesritz raakte in september 1940 betrokken bij de poging van Lodo van Hamel, de eerste geheimagent die vanuit Engeland in Nederland was gedropt, om naar Engeland terug te keren. Mesritz studeerde rechten in Leiden, was lid van het Leidsch Studentencorps en reserve-cornet der Bereden Artillerie. Hij wilde reeds lang naar Engeland om daar dienst te doen. Hij had daartoe reeds pogingen gedaan met enige vrienden per boot. Hij had Lodo van Hamel in Den Haag op straat ontmoet en had hem herkend. Hij was namelijk met Van Hamel op het Nederlandsch Lyceum geweest. Hij wist ook dat Van Hamel in Engeland was en begreep er dus alles van. Hij achtervolgde Van Hamel met de vraag hem mee te nemen naar Engeland. Van Hamel willigde dit verzoek in en beloofde Mesritz mee te nemen.
Bron: J.F.Ph. Hers, De personen in de boot op het Tjeukemeer, Den Haag, 15 oktober 1945 (Nationaal Archief)

Het plan was om Lodo en onder andere Jean met een watervliegtuig op te halen van het Tjeukemeer in Friesland. Het plan mislukte. Ook Jean werd op 14 oktober 1940 gevangen genomen en via de gevangenis van Leeuwarden naar het Oranjehotel afgevoerd. Jean werd in april 1941 wegens Feindbegunstigung veroordeeld tot twee jaar tuchthuis. Vanuit het Oranjehotel werd Jean in juni 1941 overge¬bracht naar Zuchthaus Münster. Toen deze gevangenis gebombardeerd werd, is hij overgeplaatst naar concentratiekamp Brual Rhede, een van de veenkampen bij Papenburg. Daarna volgde een tocht langs verschillende andere kampen. Toen zijn straf er op zat, werd Jean in Duitsland in Schutzhaft gehouden en is daar in maart 1945 overleden.

https://www.joodsmonument.nl/nl/page/429509/jean-claire-adrien-mesritz-1918-1945

Jean Claire Adrien Mesritz (Den Haag, 2 maart 1918 – Neuengamme, 31 maart 1945)[1] was een verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Denis Mesritz was zijn jongere broer.

Bij het uitbreken van de oorlog was Mesritz student aan de Universiteit Leiden, lid van het Leidsche Studenten Corps en reserve-cornet der Bereden Artillerie.[2] Op 13 augustus 1940 zouden Mesritz, Erik Michielsen en Carel Kranenburg de Scheveningse logger SCH 107 kapen om naar Engeland te varen. Dit plan mislukte, want het schip was al door de Duitsers gevorderd.
In de nacht van 13 oktober van dat jaar zou Mesritz met Marion Smit, Hans Hers, Lodewijk van Hamel en Lourens Baas Becking door een watervliegtuig van 320 Dutch Squadron RAF onder commando van Heije Schaper worden opgepikt op het Tjeukemeer in Friesland. Bij de tweede poging, op 15 oktober, werd het toestel op het water beschoten door Duits afweergeschut. Schaper slaagde erin weer op te stijgen en te ontkomen, maar de verzetslieden werden opgepakt en overgebracht naar het huis van bewaring te Leeuwarden en van daar naar het Scheveningse Oranjehotel. Ze werden in april 1941 berecht. Van Hamel kreeg de doodstraf en Hers kreeg levenslang. Mesritz werd veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf.[3] In juni 1941 werd hij vanaf het Oranjehotel overgebracht naar Zuchthaus Münster. Toen dat gebombardeerd werd, werd hij overgeplaatst naar concentratiekamp Kamp Rhede-Brual, een veenkamp bij Papenburg.[bron?][4] Uiteindelijk kwam hij in Neuengamme terecht.[2] [(sinds) wanneer?] Exacte datum 04-02-1945.[1] Hij werkte daar in de paardenstal[5], mede omdat hij rookte en niet in de keuken mocht werken. Mesritz overleed op 27-jarige leeftijd in het buitencommando Hannover.[6]

Zijn gedenksteen staat op het ereveld in Hamburg-Ohlsdorf, waar 350 Nederlanders zijn begraven.

Trivia
In de film Soldaat van Oranje (1977) wordt de rol van Jean Mesritz gespeeld door Huib Rooymans. Het personage heet Jan Weinberg. In afwijking van de werkelijkheid wordt hij in de film gefusilleerd.

Bronnen, noten en/of referenties
Digitaal Monument Neuengamme. Check 30-11-2022 . Gearchiveerd op 30 november 2022.
Mesritz, Jean. Check 30-11-2022 . Gearchiveerd op 19 april 2022.
Loe de Jong: Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, Maart '41 - juli '42 (1e band), pagina 79
Rhede Brual. Check 30-11-2022 . Gearchiveerd op 30 november 2022.
Loden Vogel (pseudoniem van Louis Tas) Check 30-11-2022 , Dagboek uit een kamp (2000)
Overlijdensbericht van Jean en Denis Mesritz. , Check 30-11-2022 Via Wayback Machine

https://nl.wikipedia.org/wiki/Jean_Mesritz