Simon Willemse

„Ik ben begonnen met pamfletjes te maken in Oostkapelle, Zeeland. Er gingen blaadjes rond dat de koningin gevlucht was en verraad had gepleegd. Mensen zeiden: ’Dat is nou toch geen houding, dat zij dat gedaan heeft’. Daar reageerde ik dan op met die pamfletjes. Die typte ik zelf op mijn Remington-schrijfmachine en deed ze dan in brievenbussen en later plakte ik ze ook op bomen. Dat was misschien roekeloos. In de pamfletjes zette ik uiteen dat het vertrek van de koningin naar Engeland inderdaad in het belang van het koninkrijk was, dat zij daar onafhankelijker was.Ik wekte de bevolking op om tegen de Duitsers in verzet te komen. Het verzet moest gestimuleerd en gevoed worden. Het was in het algemeen in Zeeland, en vooral in Walcheren, dat de mensen passief waren. Een dominee verkondigde een soort theorie die echt lijdelijk was: je moest jezelf in alle ootmoed maar onderwerpen aan de oordelen Gods, dat Gezag was boven je gesteld en daaraan was je gehoorzaamheid verplicht.Hij heeft bovendien een geschrift uitgegeven ’Onze houding in de bezettingstijd’. Dat was een uiteenzetting dat wij ons geld moesten inleveren, dat wij onze kinderen naar de Arbeidsdienst moesten laten gaan. Het kwam hierop neer: samen met de Duitsers tegen de Russen te gaan vechten. Die mensen in Zeeland kregen dat te lezen en dat had grote invloed. Omdat er weinig contact was met Holland, hadden de mensen gebrek aan voorlichting. Mijn verloofde kwam uit Vlissingen naar Oostkapelle. Zij kon stencilen, dus toen kon ik de pamfletten wat ruimer verspreiden. Het verzet zat in je body, dat zat in je opvoeding. Dat vond je op je weg liggen. Wij waren eensgeestes. De drang tot bevrijding van de mensen die gebukt gingen onder het leed en het lijden van de dictatuur.Ik was lid van de gereformeerde jongelingsvereniging. Jacques de Smit was voorzitter van de bond van jongelingenverenigingen. Hij had ook een handelsdrukkerij en was wel bereid voor mij te drukken. Via een oom van mijn vrouw kwam ik in contact met de heer Van Ruller. Wij hebben besloten in Zeeland geen afzonderlijk blad uit te geven, maar ons aan te sluiten bij het landelijke Trouw. Toen heeft de heer Van Ruller verteld dat er al een contact was in Goes, met Kees de Graaff. Zodoende heb ik later contact gekregen met Kees en zijn we op grotere schaal gaan werken.De krant werd bij De Smit in Souburg gedrukt. Met koffers werd het via Rotterdam het land in gebracht. De kranten voor Zeeland werden over zeven plaatsen verspreid, eensdeels naar Zeeuws-Vlaanderen, eensdeels naar Schouwen-Duiveland, Walcheren. Zo werd het over een stuk of zeven plaatsen verdeeld. Dat waren behoorlijke aantallen. Later zijn dat er nog meer geworden toen wij zelf konden gaan drukken.Ik ben een keer mee geweest naar Zeeuws-Vlaanderen en naar Zierikzee. Op Noord-Beveland werd een dominee verspreider voor Trouw. Zo kreeg je in heel die provincie contacten. Die kring werd steeds sterker en groter.Voor Trouw zelf heb ik met name de verspreiding geordend. Ik heb niet aan de inhoud van Trouw schrijvenderwijs mee kunnen doen. Het was meer organisatorisch: de contacten tot stand brengen en zorgen dat alles goed liep, dat ieder zijn krantjes kreeg en de verspreiders voor alle eilanden van mij hun instructies kregen. Ik had wel bepaalde journalistieke ambities. Daardoor schreef ik enkele stukjes met een speciale Zeeuwse inslag. Die hebben wij enkele malen in het Trouw-blad gevoegd.Nadat Kees de Graaff was opgepakt, is hij vervangen door Cor Zeeland (Jan Veldkamp). We hadden vaak vergaderingen bij bakkerij Waverijn in Kruiningen. Dan bespraken we hoe het verder moest met de bevoorrading van Trouw. Iedereen kwam daar, vogels van allerlei pluimage. De dochter Jannie (wier verloofde in Engeland zat) was ook zeer enthousiast, die deed koerierswerk. In bakkerij Waverijn was eigenlijk het centrum gevestigd waar wij samenkwamen om de zaken te bespreken.Trouw was verweven met LO en LKP. We werkten afzonderlijk, maar maakten wel van elkaars diensten gebruik. Via de verspreiders die wij op de verschillende dorpen hadden, kregen wij ook de adressen van mensen die moesten onderduiken. Aan de andere kant kregen we ook adressen los waar wij onderduikers konden onderbrengen. Toen hebben wij ervaren dat de kracht van de voorlichting en van de contacten op die dorpen enorm was, want toen is het werkelijk op heel grote schaal onderduiken geworden in Zeeland en dat was ontzettend belangrijk. Ik werkte als reizend ambtenaar vanuit een distributiekantoor in Sint Laurens. Later in de oorlog heb ik meegewerkt aan een overval op dat kantoor. In de trein werd ik gepakt vanwege die distributiekraak. Mijn werk voor Trouw is nooit aan de orde geweest, dat vind ik een wonder. Het eerste verhoor in Scheveningen was nog redelijk. Ik zat in een cel met opa Van den Boom, die zoveel voor joden had gedaan. Daarna ben ik in Den Bosch opnieuw verhoord, met de revolver op tafel. Een SD’er vroeg me om provocateur te zijn. Wat doe je dan? Ik had me dood kunnen laten schieten, maar daar schiet je geen donder mee op. Toen gaf de lieve Heer mij in: jij moet naar de directeur stappen. Dat kon een SS’er zijn of een NSB’er, maar dat bleek mee te vallen. Van Den Bosch ben ik overgeplaatst naar Haaren, naar het vroegere seminarie. (Geëmotioneerd) Daar heb ik Kees de Graaff nog een keer ontmoet. (De Graaff is later gefusilleerd; red.) Dat heb je dan meegemaakt en daar heb je diepe herinneringen aan.Risico’s, dat sprak ons niet aan. Ik ben een keer ter dood veroordeeld geweest, maar daar had ik niet de meeste vrees voor. Gek hè, dat nam je gewoon, daar had je geen problemen mee, klaar. In Den Bosch heb ik – net als de kassier van het distributiekantoor, J. Cornelisse - de Einladung gekregen van het Obergericht dat ik de doodstraf zou krijgen. Ik mocht mijn moeder daar nog een keer zien en mijn oudste zus. Mijn vrouw, ondergedoken in Klundert, wilde zich beschikbaar stellen voor mij. Dat hebben ze gelukkig niet gedaan. Door omkoping zijn processtukken verdwenen. Ik heb wel tot de bevrijding in een Duitse strafgevangenis gezeten.”

https://www.trouw.nl/nieuws/verzet-zat-in-je-opvoeding~b9c8f184/