Dirk Johannes Christiaan Peters

In de loop van vrijdag 13 maart 1942 krijgen de dienstdoende agenten op het politiebureau aan de Markt in Gouda de melding dat hun collega Peters aan het begin van de ochtend is gearresteerd. De 29-jarige Dick Peters is die morgen thuis aan de Goejanverwelledijk als hij wordt opgepakt, waarbij ook huiszoeking plaatsvindt.
Zijn collega Slot noteert in het rapport van die dag bij 14.30 uur: “De Hoofdagent Rechercheur Peters is door de Sicherheidspolitie te ’s-Gravenhage van zijn woning, alhier weg gehaald en mede genomen naar ’s-Gravenhage.”
Eerder zijn dan al in het dagrapport de arrestaties van oud-marinier De Langen en advocaat Smit vermeld. Samen met Smit, oud-officier Van Royen en rijwielhersteller Nieuwenhuisen wordt Peters per auto naar de “Deutsches Untersuchungs- und Strafgefängnis” -Het Oranjehotel- in Scheveningen gebracht. De vrouw van Peters heeft intussen belastende tekeningen vernietigd en wapens laten verdwijnen.
Registratie
Peters staat enkele uren na zijn arrestatie met een tiental lotgenoten in een van de dienstruimten van de gevangenis te wachten als ook De Langen binnenkomt. Hij manoeuvreert zich in de rij naast Peters, die nog niet weet dat De Langen ook gearresteerd is. Peters informeert De Langen intussen dat ook Nieuwenhuisen, Van Royen en Smits zijn opgepakt en dat hij alleen de deelname aan sportclub toegeeft. Dat lijkt een onschuldige activiteit.
Na registratie en het afgeven van persoonlijke eigendommen wordt Peters naar cel 420 aan de rechterkant van de B-gang gebracht. De Langen is de enige van de andere Gouwenaars die in dezelfde gang terechtkomt; een paar cellen verderop.

Verhoren
Bij de inschrijving is al vastgelegd dat zijn Sachbearbeiter de Nederlandssprekende Obersturmführer Ernst Makowski is. Daarmee hebben alle Gouwenaars een verschillende dossierbehandelaar, al worden de uitkomsten van hun onderzoeken sterk gecoördineerd. Verhoren vinden soms in de gevangenis plaats en soms op het Binnenhof, waar de onderzoeksafdeling IV-C die zich met “Sache Nordpol” bezighoudt kantoorruimte heeft. Als gevangenen daar gehoord worden, worden ze geboeid per auto overgebracht. De ondervragingen van Peters zijn aanvankelijk normaal, maar doordat hij blijft ontkennen verandert dat. Hij komt door vuist- en stokslagen zwaar gehavend uit latere verhoren. Daarbij worden hem vier kiezen en twee tanden uit de mond geslagen. Of zijn Sachbearbeiter daarvoor verantwoordelijk is, is niet zeker, al is wel bekend dat hij bij andere verhoren zware mishandelingen heeft gepleegd. Eenmaal wordt Peters uit zijn cel gehaald en wordt fusillade gesuggereerd als hij niet bekent.

De cel
Het gevangenisleven went na een aantal weken, al blijven zorgen over vrouw en kind. Die weken is hij alleen in zijn cel, daarna heeft hij enige tijd -niet tot zijn vreugde- een celgenoot. Nog weer later is het plaatsgebrek in de gevangenis zo groot dat er permanent meerdere personen in cel 420 zitten.
Na verloop van tijd mag hij lezen en studeren in zijn cel, waarbij hij uiteraard aangewezen is op boeken die in de gevangenisbibliotheek aanwezig zijn. Hij verslindt ”Het geslacht Bjorndal”, trilogie van de Noor Trygve Gulbrandsen. Die bestaat uit de delen En eeuwig zingen de bossen (1933), Winden waaien om de rotsen (1934) en De weg tot elkander (1935). De triologie is “als een bijbel” voor hem. De politieman in hem is niet ver weg als blijkt dat er ook rechten-literatuur beschikbaar is.
Tijdens het luchten, dat bestaat uit al rondlopend gymnastiekoefeningen doen, ziet hij De Langen. Het luchten vindt per cellengang plaats. Gesprekken kunnen ze niet voeren, maar met gebarentaal weet Peters aan De Langen duidelijk te maken dat hij ondervraagd is over een wapentransport waarbij de Goudse taxiondernemer D Rietveld betrokken was en dat hij daarover gezwegen heeft. De mannen zien elkaar in elk geval en kunnen op schaarse momenten gegevens uitwisselen over hun verhoor en hebben zo veel steun aan elkaar.
vervolg op :https://www.triplers.nl/blog/2023/08/17/peters-goudabevrijd-in-dachau-deel-i/