Klaas Cornelis den Dikken

Klaas den Dikken uit Katwijk aan Zee was in 1941 actief in een verzetsgroep rond de Leidse wiskundeleraar Derk van Lingen. Daarnaast opereerde hij, samen met zijn vriendin Hella ten Cate Brouwer en Bauke Planjer, een bekende van Hella uit Leiden, op eigen houtje bij het verzamelen van inlichtingen. In de zomer van 1941 vroeg Bauke Planjer om een tekening van vliegveld Valkenburg. Klaas schakelde zijn dorpsgenoot Kees Kruyt hiervoor in.
Met zijn vader had Kruyt een schildersbedrijf dat schilderswerkzaamheden verrichtte aan de hangars, barakken en de geschutstorens op en rond vliegveld Valkenburg en aan voertuigen van de Wehrmacht. Kruyt was dus goed op de hoogte van de situatie ter plaatse. De tekening die hij maakte was gebaseerd op een militaire Nederlandse stafkaart, waarop hij de situatie van het vliegveld ten opzichte van de watertoren, de oude kerk en de zee aangaf. Ook de belichting van de start- en landingsbanen, de lampen om het vliegveld heen en de hindernislichten (zoals het licht op de schoorsteen van de kalkoven in Katwijk aan Zee), werden hierop aangegeven.
Na verraad door Dick ten Cate Brouwer werden in september 1941 Bauke Planjer, Klaas en later ook Hella gearresteerd op verdenking van spionage. Klaas, Hella en Bauke werden opgesloten in het Oranjehotel in Scheveningen, waar zij onder zware omstandigheden gevangen zaten.
De Duitsers wilden weten wie de kaart van vliegveld Valkenburg had gemaakt. Ondank zware verhoren en eenzame opsluiting weigerde Klaas lange tijd de naam van de maker van de kaart prijs te geven. Uiteindelijk moest hij de naam van Kees Kruyt geven. Hij deed dat naar eigen zeggen onder de belofte dat Kruyt niet gearresteerd zou worden. Kees Kruyt is vervolgens op het hoofdkwartier van de SD op het Binnenhof in Den Haag wel verhoord, maar niet vervolgd. Na de oorlog is het handelen van Kruyt door het Openbaar Ministerie onderzocht. Hij is in 1948 onvoorwaardelijk buiten vervolging gesteld.
Tijdens de rechtszaak tegen Klaas, Bauke en Hella op 2 november 1941 voor een Duitse militaire rechtbank in Amsterdam, nam Hella alle schuld op zich. Zij werd in eerste instantie ter dood veroordeeld, een straf die later werd omgezet in tien jaar dwangarbeid. De zaken tegen Klaas en Bauke bleven zonder definitieve berechting.
Als Nacht und Nebel gevangene werd Klaas, na gevangenschap in de gevangenis aan de Gansstraat in Utrecht en Kamp Amersfoort, uiteindelijk op 11 november 1942 overgebracht naar concentratiekamp Neuengamme. Daar overleed hij op 23 januari 1943.
-------
Zie ook de bijdragen over Bauke Planjer en Hella ten Cate Brouwer in dit namenregister.

Meer lezen over het leven van Klaas den Dikken? Zie Wouter Kalkman, Herinner mij er niet aan, de lotgevallen van verzetsvrouw en dubbelspionne Hella ten Cate Brouwer, uitgeverij Ginkgo, 2024, ISBN 978-90-833748-5-7.